Odżywianie i sport: szczęśliwy jak Grek?
Mentalność się zmienia, a postrzeganie takich zjawisk jak sport i odżywianie ewoluuje z biegiem czasu. W związku z tym społeczne postrzeganie sportu i sportowca jest płynne. Podczas gdy w starożytnej Grecji sportowi i odżywianiu przypisywano centralną rolę, XX wiek i jego masowa urbanizacja ograniczyły miejsce sportu w codziennym życiu. W ostatnich latach zainteresowanie sportem i odżywianiem zdaje się przeżywać drugą młodość. Jak dziś postrzegamy sportowca? Najpierw przedstawimy greckie podejście do sportu i odżywiania, a następnie zobaczymy, jak współczesne praktyki się do niego zbliżają. Czy dzisiejszy sportowiec jest szczęśliwy jak Grek?
Sport i odżywianie u Greków
Miejsce sportu w społeczeństwie greckim
Starożytność grecka jest często wspominana ze względu na ożywione debaty polityczne i tragedie. Uprawianie sportu zajmowało równie ważne miejsce w życiu Greka. Termin „Agôn” odnosi się zarówno do zawodów sportowych, jak i do pojedynku słownego; rozróżnienie między ciałem a duchem nie było w starożytnej Grecji tak wyraźne jak obecnie: dla Greka ciało i duch są ze sobą ściśle związane. Dlatego edukacja małych dzieci koncentrowała się zarówno na aktywności fizycznej (gimnastyce, oznaczającej wszelkie ćwiczenia fizyczne), jak i na kształceniu intelektualnym, którego filarami były gramatyka, filozofia i retoryka. Dla Greka być zdrowym oznaczało być w dobrej kondycji fizycznej, mieć bystry umysł i potrafić swobodnie się wypowiadać.
Sport jako widowisko: czczony sportowiec
Sport, jako najbardziej oczywisty i namacalny przejaw dobrego zdrowia, był prezentowany podczas licznych rytuałów. Religia w Grecji nie była oddzielona od codziennego życia, lecz przeciwnie — była z nim zintegrowana. Praktyka sportowa nie stanowiła wyjątku: pierwotnym celem igrzysk olimpijskich było oddanie czci Zeusowi. Wielkim zawodom sportowym towarzyszyły więc uroczystości religijne i rytuały. Sport uprawiano bez odzieży, co ilustruje termin gimnastyka: przedrostek „gymno” oznacza „nagi”. Ponadto sportowcy nacierali się oliwą podczas zawodów, aby rozgrzać mięśnie przed wysiłkiem: greccy bogowie stadionu lśnią! Bieg po płaskim terenie był najważniejszą konkurencją igrzysk; stadion, najkrótszy dystans odpowiadający długości stadionu (około 200 m), był najbardziej prestiżowy — zwycięzca tej konkurencji nadawał swoje imię olimpiadzie. W tym niezwykle konkurencyjnym środowisku odżywianie szybko stało się jednym z filarów przygotowania sportowców do igrzysk.
W zdrowym ciele zdrowy duch: odżywianie jako pierwsza medycyna
Wyraźna wstrzemięźliwość charakteryzowała grecki sposób odżywiania — narzucona przez trudne warunki klimatyczne i skromne plony, stopniowo została podniesiona do rangi cnoty. Poszukiwania kulinarne były potępiane: Persów wyśmiewano za zamiłowanie do luksusu i wykwintnej kuchni, a niektórzy autorzy upatrywali w ich obżarstwie i rozwiązłości przyczyny klęski w starciu z greckimi armiami. Grecy przywiązywali dużą wagę do odżywiania i dostrzegali związek między dietą a zdrowiem. Często dostosowywano więc dietę chorego, aby ułatwić mu powrót do zdrowia. W podobny sposób sportowcy bardzo wcześnie zaczęli interesować się swoim odżywianiem: Ikkos z Tarentu, atleta z V wieku p.n.e., jest przedstawiany jako pierwszy sportowiec, który przyjął oszczędną dietę, specjalnie dostosowaną — jego zdaniem — do uprawianej dyscypliny. Nie wszyscy podzielali tę opinię; inni sportowcy zasłynęli z nadmiernego spożywania wina, chleba i mięsa. Pitagoras jako pierwszy zalecał sportowcom jedzenie czerwonego mięsa. Zalecenie to szybko stało się punktem odniesienia, do tego stopnia, że Galen zarzucał współczesnym mu sportowcom spożywanie zbyt dużej ilości mięsa, widząc w tym zagrożenie dla ich zdrowia w dłuższej perspektywie. Debaty dotyczące spożycia mięsa skłoniły niektórych Greków, w tym sportowców, do przyjęcia innych sposobów odżywiania: orfizm i niektóre nurty pitagorejskie promowały dietę wegetariańską. Wśród sportowców pozostawała ona jednak praktyką raczej marginalną.
ODKRYJ NASZĄ KOLEKCJĘ
Powrót do greckiego sposobu myślenia?
Mit boskiego sportowca
Greckie poglądy na sport i odżywianie są nadal bardzo obecne. Tematy, które interesowały Greków, znajdują dziś odzwierciedlenie na wszystkich poziomach współczesnej praktyki sportowej. Grecką wizję można dostrzec między innymi w naszym stosunku do mistrzów, powrocie do uprawiania sportu na świeżym powietrzu oraz ponownym zainteresowaniu odżywianiem sportowym. Współczesny sportowiec cieszy się aurą, która przypomina uznanie, jakim Grecy darzyli swoich mistrzów: jego nazwisko znają wszyscy, a wokół jego osoby rozwijają się osobiste mitologie. Kiedy Usain Bolt mówi, że jest żywą legendą, ma wszelkie powody, by w to wierzyć — taki obraz tłum odzwierciedla mu, gdy na niego patrzy. Mistrz, gdy jego osobista mitologia zostanie ugruntowana, jest postrzegany jako wszechmocny. W niektórych sportach zespołowych, takich jak piłka nożna, publiczność obdarza pojedynczego zawodnika zaufaniem niemal graniczącym z wiarą: Messi, Ronaldo... są postrzegani jako gracze zdolni samodzielnie zmienić wynik meczu. Ten pełen podziwu stosunek przywodzi na myśl religijną cześć, jaką Grecy oddawali swoim sportowcom, z których niektórzy byli postrzegani jako herosi lub półbogowie. Spojrzenie tłumu w końcu przekonuje niektórych mistrzów o własnej boskości: jeśli wyznania Lance’a Armstronga czegoś nas uczą, to skali presji spoczywającej na barkach mistrza. W obliczu tak wielkich oczekiwań niektórzy uciekają się do dopingu, aby mieć nadzieję na osiągnięcie oczekiwanych od nich wyników.
Sport wszechobecny w naszym społeczeństwie
Daleko od mistrzów i ich imponującej, oszałamiającej sławy sport jest dziś obecny wszędzie w naszym codziennym życiu. Jako ulubiony temat mediów zajmuje znaczną część czasu antenowego, prasy i radia. Między uprawianiem sportu zawodowo, a więc komercyjnie, a jego osobistym wymiarem istnieje ogromna różnica. Publiczność nie poprzestaje na ekranie, samo oglądanie już nie wystarcza: poza szeroką obecnością w mediach sport jest coraz częściej uprawiany i włączany do codziennego życia amatorów.
Uprawianie sportu staje się coraz bardziej różnorodne: poza siłowniami coraz więcej osób szuka bardziej autentycznej aktywności sportowej — na świeżym powietrzu, bez użycia maszyn. Przykładem jest trail, który zyskuje coraz więcej entuzjastów.
ODKRYJ NASZĄ KOLEKCJĘ
Odżywianie ponownie w centrum uwagi
Jeśli sport znajduje się na pierwszym planie, odżywianie nie pozostaje daleko w tyle. Dobre praktyki są dziś znane, a dla większości osób pytanie dotyczy obecnie przejścia od teorii do praktyki. Konkurencje wytrzymałościowe, takie jak triathlony czy maratony, skłaniają sportowców do poszukiwania wszelkich sposobów, które mogłyby pozwolić im zmaksymalizować osiągi. Pokonywane odległości i przewyższenia wymagają wysiłku, któremu sprostać może jedynie nowoczesna wersja greckiego herosa/sportowca. Dlatego odżywianie szybko przyciąga ich uwagę: odgrywa centralną rolę w wytrzymałości. Powodzenia w przebiegnięciu maratonu na czczo!
Pojawiają się różne alternatywne sposoby odżywiania, których celem jest powrót do bardziej naturalnej diety. Główne motywacje ich zwolenników są związane z kondycją fizyczną: chcą być w formie, dobrze czuć się w swoim ciele i żyć długo. Dieta paleo proponuje na przykład powrót do sposobu odżywiania naszych przodków. Polega głównie na unikaniu cukrów, zbóż, roślin strączkowych i produktów skrobiowych. Człowiek jaskiniowy miałby nam jeszcze wiele do przekazania. Podobnie dieta Okinawy i dieta kreteńska, pochodzące z miejsc słynących z długowieczności ich mieszkańców, koncentrują się na prostych produktach.
Wyraźna jest chęć powrotu do prostszego, zdrowszego sposobu odżywiania, zgodnego z naszym ciałem i jego środowiskiem.
Wydaje się więc, że nasza wizja dobrostanu powraca do swoich greckich korzeni. Być w formie w 2020 roku nie oznacza już po prostu zdolności do osiągania dobrych wyników fizycznych. Odżywianie odgrywa kluczową rolę. Być zdrowym oznacza być dobrze odżywionym, czuć się dobrze we własnym ciele, mieć dobrą kondycję fizyczną i bystry umysł.
Wciąż jest czas, aby podjąć dobre postanowienia na ten ... bardzo szczególny rok.
Strategia żywieniowa?
Należy więc pamiętać o zachowaniu równowagi na talerzu: czerpać przyjemność z posiłku pełnego wartościowych produktów.
Należy także uważać na ewentualne niedobory wynikające z powtarzających się wysiłków i SŁUCHAĆ SWOJEGO CIAŁA.
Oferujemy wiele suplementów, które pomagają zachować formę i cieszyć się pasją przez długi czas... ale pozostaje to jedynie uzupełnienie... codzienna dieta ma pierwszeństwo.
Podsumowanie:
Kliknij zdjęcie, aby je powiększyć
Nutri-Bay.com może pomóc Ci skompletować spersonalizowany pakiet zawierający wszystkie przydatne produkty odżywiania sportowego, które pomogą zoptymalizować trzy fazy strategii żywieniowej podczas maratonu (przed, w trakcie i po).
ODKRYJ NASZĄ KOLEKCJĘ