Spierpijn, brandende spieren, kramp…

Vaak wordt gezegd dat dit verschijnsel het gevolg is van de productie van melkzuur, een gifstof die de prestaties tijdens inspanning beperkt.

ONTDEK ONZE CATALOGUS

Helaas is dit een misvatting die al vele jaren in de sportwereld wordt verspreid…

1) De realiteit van melkzuur

Melkzuur kan niet in ons lichaam en onze spieren voorkomen.

Het lichaam functioneert namelijk binnen een nauw pH-bereik, en melkzuur heeft een veel te lage pH om in het bloed aanwezig te kunnen zijn.

Het is een terminologisch probleem: melkzuur wordt verward met lactaat.

2) Lactaat

Vroeger dachten we dat een hoge lactaatproductie schadelijk was voor de prestaties.

De meest recente onderzoeken hebben het tegendeel aangetoond: de productie ervan vormt dankzij diverse fysiologische mechanismen voor recycling en omzetting een echte energiebron voor onze spieren.

Toelichting:

Het lichaam produceert energie via de glycolyse door een proces waarbij glycogeen (de suikeropslag van het lichaam) wordt afgebroken.

Deze glycolyse houdt nauw verband met de productie van lactaat, die het eindresultaat ervan is.

Hoe intensiever de inspanning, hoe sterker het glycolyseproces wordt aangesproken om energie te produceren voor het op gang brengen van de spiercontractie, en hoe hoger de lactaatconcentratie in het bloed.

De bestemming van lactaat:

Een groot deel wordt omgezet en gebruikt als direct beschikbare energie voor het lichaam.

Het andere deel dient om de glycogeenvoorraden (suikeropslag) in de lever aan te vullen.

3) Trainen om lactaat beter te benutten

We produceren lactaat bij elke inspanningsintensiteit, en niet alleen via het zogenoemde anaerobe energiesysteem (zonder zuurstof).

Maar hoe intensiever de inspanning, hoe hoger de lactaatproductie.

Door training gaat het lichaam fysiologische aanpassingen ontwikkelen om het lactaatmechanisme beter te benutten, meer lactaat te produceren en tegelijkertijd de recycling ervan bij hoge intensiteiten te optimaliseren.

De beste atleten zijn degenen met de hoogste gemeten lactaatwaarden in het bloed, in tegenstelling tot ongetrainde sporters

Een ongetrainde sporter wordt tijdens inspanning niet beperkt door een hoge lactaatproductie, maar juist doordat hij niet genoeg lactaat produceert en niet optimaal profiteert van het proces van energierecreatie.

Dit brengt ons ertoe bepaalde trainingsmethoden te herzien, met name voor de voorbereiding op langdurige duurinspanningen (ultratrail, ultrafietsen, Ironman…).

In de praktijk:

• Het uitvoeren van sessies met hoge en zeer hoge intensiteit
• Lichamelijke inspanningen met een hoge spierbelasting

Polarisatie is dus essentieel voor vooruitgang, met een afwisseling van intensieve sessies die nodig zijn om fysiologische aanpassingen aan het lactaatmechanisme tot stand te brengen, en inspanningen met een lage intensiteit voor duurtraining.

4) Pijn en vermoeidheid tijdens inspanning: wie is er dus verantwoordelijk?

De theorie van de centrale gouverneur van Timothy Noakes biedt ons hiervoor enkele antwoorden.

Afhankelijk van meerdere parameters (energiereserves, hydratatie, lichaamstemperatuur…) stuurt de hersenen signalen naar het lichaam om een inspanning die als te intens of ongewoon wordt beschouwd, te vertragen en zich zo tegen mogelijke risico’s voor het organisme te beschermen door een veiligheidsmarge in te bouwen.

De hersenfunctie staat centraal bij de regulering van lichamelijke inspanning, met als doel door anticipatie voortdurend het vitale evenwicht te behouden.

 »Het gevoel van vermoeidheid zou dus deels het resultaat zijn van een emotie, eerder dan van een puur fysieke beperking«

Vanuit deze visie zou training ons niet alleen in staat stellen onze fysiologische capaciteiten te ontwikkelen, maar ook onze grenzen mentaal te verleggen om de drempels van vermoeidheid en pijn te overschrijden.

CONCLUSIE

Vermoeidheid van de spieren tijdens inspanning ontstaat door tal van factoren, en melkzuur is niet de verantwoordelijke vijand, omdat het niet in het lichaam voorkomt.

We moeten spreken over de productie van lactaat: dit is geen afvalstof, maar een essentieel element voor de energieproductie, dat tijdens en na de inspanning door het lichaam wordt omgezet en gebruikt.

Dankzij training kunnen we de productie en recycling van lactaat optimaliseren om de sportprestaties te verbeteren.