De gevolgen van ondervoeding en RED-S voor sportprestaties begrijpen

Over de grens: de impact van ondervoeding en RED-S op sportprestaties begrijpen

Het RED-S-syndroom (Relative Energy Deficiency in Sport) is een medische aandoening die wordt veroorzaakt door een onvoldoende energie-inname in verhouding tot het hoge energieverbruik dat gepaard gaat met intensieve lichamelijke activiteit. Het gaat verder dan eenvoudige ondervoeding en beïnvloedt verschillende lichaamssystemen, waaronder de stofwisseling, het hormoonstelsel, de botten, de spieren en de immuunfunctie. Het is van cruciaal belang om RED-S bij sporters snel op te sporen en te behandelen om mogelijk ernstige complicaties te voorkomen. In de wetenschappelijke literatuur werd vroeger de term “vrouwelijke sporttriade” gebruikt, die bestond uit de combinatie van intensieve sportactiviteit, amenorroe (het uitblijven van de menstruatie gedurende meer dan 3 maanden) en een onvoldoende voeding in verhouding tot het energieverbruik. Dit syndroom beperkt zich niet langer tot vrouwen; ook mannen kunnen ermee te maken krijgen, met name in duursporten.

1) Ondervoeding en RED-S begrijpen: sluipende bedreigingen

Lange tijd werd mager zijn in de sport geassocieerd met een goede gezondheid. In sporten met gewichtsklassen moet je soms afvallen en jezelf ontzeggen om de lagere gewichtsklasse te bereiken en in een andere categorie uit te komen. In duursporten, zoals wielrennen, atletiek en triatlon, speelt gewicht een cruciale rol, omdat het verband houdt met het vermogen per kilogram. Een gebrek aan kracht is echter veel problematischer dan het daadwerkelijke gewicht, zoals we verderop zullen zien.

Ook wordt vaak de bekende uitdrukking “hij of zij is scherp” gebruikt. Hier verwijst “scherp” naar het gewicht van de sporter, in de zin dat hij of zij droog is en dus goed zal presteren, maar zo werkt het niet. De term “scherp” wordt oorspronkelijk gebruikt voor een fase in de voorbereiding van een sporter. De taperperiode is de periode vlak voor de wedstrijd waarin de sporter rust, maar de intensiteit van de wedstrijd behoudt om goed te presteren.

Het doel voor sporters is om het delicate evenwicht te vinden tussen gewichtsbeheersing en het behouden van kracht. Vaak wil de sporter afvallen, maar soms ontstaat het tekort zonder dat diegene het merkt. Hij of zij denkt voldoende te eten omdat de hoeveelheid voedsel aanzienlijk is, maar de macronutriënten zijn niet goed verdeeld in verhouding tot de behoeften. We hebben ook micronutriënten nodig; als bepaalde voedingsmiddelen worden uitgesloten, kan dat nadelig uitpakken.

Wil je meer weten over de gevaren van ondervoeding en RED-S? Download dan gratis ons e-book, met het volledige artikel, HIER.